دانشجویان نوبت روزانه دانشگاه های دولتی برای دریافت اصل مدرک و ریز نمرات خود جهت درخواست ویزای تحصیلی و مهاجرت برای ادامه تحصیل در سایر کشورها، ابتدا باید تعهد خدمت خود را تسویه یا لغو کنند.
رزرو مشاوره مهاجرت تحصیلی
فقط 390 هزار تومان
گروه مهاجرتی افق ماندگار
05131071
09120920268
در شهریور 1404، این فرایند از طریق سامانه سجاد وزارت علوم انجام می شود و سه روش اصلی برای آزادسازی مدرک وجود دارد: پرداخت هزینه آزاد سازی، استفاده از سابقه بیمه، یا ارائه نامه عدم کاریابی. انتخاب روش مناسب با توجه به نیاز فوری، هزینه و شرایط دانش آموخته متفاوت است و با رعایت نکات قانونی می توان مدرک را بدون مراجعه حضوری دریافت کرد.
آزادسازی مدرک دانشگاه دولتی چیست؟
دانشجویانی که در دانشگاه های دولتی روزانه تحصیل می کنند، هنگام ورود متعهد می شوند بخشی از هزینه های تحصیلشان را از طریق خدمت به کشور جبران کنند. به همین دلیل پس از فارغ التحصیلی، مدرک اصلی و ریزنمرات رسمی آن ها بلافاصله تحویل داده نمی شود و در دانشگاه باقی می ماند.
فرایند آزاد سازی مدرک یعنی لغو یا تسویه همین تعهد خدمت تا دانش آموخته بتواند اصل مدرک و ریزنمرات را برای ادامه تحصیل در داخل یا خارج کشور، مهاجرت، یا ورود به بازار کار آزادانه دریافت کند.
در شهریور 1404 این فرایند همچنان به صورت متمرکز از طریق سامانه سجاد وزارت علوم انجام می شود و سه روش اصلی برای آزاد سازی در نظر گرفته شده است:
- پرداخت هزینه آزاد سازی (محاسبه شده بر اساس نیمسال و رشته)
- ارائه نامه عدم کاریابی پس از گذشت حداقل ۶ ماه از فارغ التحصیلی
- استفاده از سابقه بیمه یا ترکیب آن با روش های دیگر
شرایط تعهد خدمت دانشجویان نوبت روزانه دانشگاه دولتی
تعهد خدمت یعنی دانشجوی روزانه باید به نسبت مدت تحصیل خود، مدتی را به کشور خدمت کند یا معادل آن هزینه آزاد سازی را بپردازد. این تعهد با توجه به نوع سهمیه کنکور متفاوت است:
- سهمیه مناطق عادی (منطقه 1، 2، 3):
- منطقه 1: برابر با مدت تحصیل (مثلا 4 سال کارشناسی → 4 سال تعهد).
- منطقه 2: دو برابر مدت تحصیل (4 سال کارشناسی → 8 سال تعهد).
- منطقه 3 (محروم): سه برابر مدت تحصیل (4 سال کارشناسی → 12 سال تعهد).
- سهمیه ایثارگران و شاهد: شرایط خاص دارند و معمولا مدت تعهد کمتر است یا امکان معافیت از بخشی از تعهد وجود دارد (طبق آخرین بخشنامه وزارت علوم).
- مقطع تحصیلی:
- کارشناسی پیوسته: 4 تا 5 سال → تعهد مطابق سهمیه.
- کارشناسی ارشد: حدود 2 سال → تعهد مطابق سهمیه.
- دکتری تخصصی: 4 تا 6 سال → تعهد مطابق سهمیه.
نکته مهم آزادسازی مدرک سال 1404:
طبق اطلاعیه های جدید وزارت علوم و صندوق رفاه، مدت تعهد هنوز بر اساس همین فرمول محاسبه می شود و تغییری در شهریور 1404 اعمال نشده است. تنها تفاوت این است که کل فرایند لغو تعهد و ثبت درخواست صرفا از طریق سامانه سجاد انجام می شود و نیازی به مراجعه حضوری نیست.
روش های آزادسازی مدرک دانشگاه دولتی
برای آزاد سازی مدرک دانشگاه های دولتی روزانه، دانش آموختگان در شهریور ۱۴۰۴ می توانند از سه روش اصلی استفاده کنند. هر روش مزایا و محدودیت های خاص خود را دارد.
۱. استفاده از سابقه بیمه
- مزایا:
- امکان کاهش مدت یا هزینه تعهد خدمت وجود دارد.
- برای کسانی که سابقه کاری رسمی دارند و عجله برای دریافت مدرک ندارند، گزینه مناسبی است.
- محدودیت ها و نکات مهم:
- سابقه بیمه مورد استفاده برای لغو تعهد، دیگر برای محاسبات بازنشستگی قابل استفاده نیست.
- بعضی شرکت های خصوصی با سابقه بیمه کارمندان همکاری نمی کنند، بنابراین باید مدارک به درستی و معتبر ارائه شود.
- این روش معمولا زمانبر است و به صبر دانش آموخته نیاز دارد.
۲. پرداخت هزینه آزادسازی مدرک دانشگاه دولتی
- مزایا:
- سریعترین روش آزاد سازی است (معمولا بین 5 تا 20 روز کاری).
- مناسب دانش آموختگانی که نیاز فوری به مدرک دارند.
- محدودیت ها و نکات مهم:
- هزینه آزاد سازی بر اساس هر نیم سال و رشته تحصیلی محاسبه می شود و برای کارشناسی و کارشناسی ارشد متفاوت است.
- در شهریور 1404، برای مثال حدود نیم سال کارشناسی علوم انسانی ~59,743,600 ریال، علوم پایه ~63,748,800 ریال، هنر ~86,096,800 ریال و فنی مهندسی ~70,265,600 ریال است.
- توصیه می شود پیش از پرداخت، با اداره دانش آموختگان یا سامانه سجاد استعلام دقیق کنید.
۳. نامه عدم کاریابی
- مزایا:
- روش رایگان برای آزادسازی مدرک دانشگاه دولتی.
- برای کسانی که در حال آماده سازی مدارک دیگر (مثل آزمون بین المللی زبان) هستند مناسب است.
- محدودیت ها و نکات مهم:
- نیاز به حداقل 6 ماه پس از فارغ التحصیلی دارد.
- دانش آموخته باید به کاریابی شهر محل زندگی مراجعه کند، فرم مربوطه را پر کند و منتظر پاسخ کاریابی بماند.
- پس از دریافت نامه عدم کاریابی، باید آن را در سامانه سجاد بارگذاری کند تا فرآیند لغو تعهد خدمت انجام شود.
- زمان این روش معمولا طولانی تر از پرداخت هزینه است، اما هیچ هزینه مستقیم ندارد.
مراحل آزادسازی مدرک در سامانه سجاد
در شهریور 1404، تمامی مراحل آزادسازی مدرک دانشگاه های دولتی روزانه به صورت آنلاین و از طریق سامانه سجاد وزارت علوم انجام می شود. مراحل به صورت خلاصه به شرح زیر است:
-
ثبت نام و ورود به سامانه سجاد
- دانش آموختگان با کد ملی و شماره دانشجویی وارد سامانه می شوند.
-
بارگذاری مدارک مورد نیاز برای آزادسازی مدرک دانشگاه دولتی
- گواهی موقت پایان تحصیلات
- نامه عدم کاریابی (در صورت استفاده از این روش)
- مدارک سابقه بیمه (در صورت استفاده از این روش)
- رسید پرداخت هزینه آزاد سازی (در صورت استفاده از این روش)
-
ثبت درخواست آزادسازی مدرک
- فرم های سامانه را تکمیل کرده و روش آزاد سازی انتخابی را مشخص می کنید.
-
پیگیری وضعیت درخواست
- وضعیت درخواست از طریق پروفایل سامانه قابل مشاهده است.
-
دریافت اصل مدرک و ریزنمرات
- پس از تایید درخواست، مدرک و ریزنمرات به آدرس پستی ثبت شده در سامانه ارسال می شود (معمولا بین 1 تا 2 هفته).
-
مراجعه به دارالترجمه رسمی (در صورت نیاز)
- برای استفاده بین المللی مدرک در صورتی که تمایل به مهاجرت و ادامه تحصیل در سایر کشورها دارید، ترجمه رسمی لازم است.
مزیت اصلی سامانه سجاد:
نیازی به مراجعه حضوری به دانشگاه نیست و تمامی مراحل اینترنتی انجام می شوند.
نکات مهم قبل از درخواست آزادسازی مدرک دانشگاه دولتی
- تسویه کامل امور دانشگاهی
- بدهی های صندوق رفاه دانشجویی، خوابگاه، وام ها و سایر موارد باید پرداخت شده باشد.
- بررسی روش آزادسازی
- با توجه به نیاز فوری یا هزینه موجود، روش مناسب خود را انتخاب کنید:
- پرداخت هزینه → سریع و مستقیم
- نامه عدم کاریابی → رایگان ولی زمانبر
- سابقه بیمه → کاهش تعهد یا هزینه، نیازمند مدارک معتبر
- با توجه به نیاز فوری یا هزینه موجود، روش مناسب خود را انتخاب کنید:
- بررسی سهمیه و مدت تعهد خدمت
- پیش از ثبت درخواست، مطمئن شوید که مدت تعهد مطابق سهمیه شما محاسبه شده است.
- زمان بندی کاریابی (برای نامه عدم کاریابی)
- حداکثر 6 ماه پس از فارغ التحصیلی فرصت ثبت درخواست دارید.
- در صورت عدم رعایت زمان، امکان استفاده از این روش محدود می شود.
- اطلاع از تعرفه ها (برای روش پرداخت هزینه)
- قبل از پرداخت، نرخ نیم سال های تحصیلی خود را از سامانه سجاد یا اداره دانش آموختگان استعلام کنید.
- مدارک جانبی مهاجرت یا ادامه تحصیل
- اگر قصد ادامه تحصیل خارج از کشور یا مهاجرت دارید، مدارک دیگر مانند آزمون بین المللی زبان یا ویزا را آماده داشته باشید.
جدول مقایسه ای سه روش آزادسازی مدرک دانشگاه دولتی
سه روش اصلی برای آزادسازی مدرک دانشگاه های دولتی نوبت روزانه در شهریور 1404 شامل پرداخت هزینه، نامه عدم کاریابی، و استفاده از سابقه بیمه است. جدول زیر مزایا، معایب، مدت زمان تقریبی و هزینه هر روش را به صورت مقایسه ای نشان می دهد تا دانش آموختگان بتوانند با اطلاع کامل روش مناسب خود را انتخاب کنند.
| روش آزادسازی | مزایا | معایب / نکات مهم | مدت زمان تقریبی | هزینه حدودی (شهریور 1404) |
| پرداخت هزینه آزاد سازی | سریعترین روش (5-20 روز کاری) | هزینه بالا، با توجه به رشته و مقطع متفاوت است. پیش از پرداخت استعلام شود. | 5-20 روز | کارشناسی: 59–86 میلیون ریال / نیمسال، کارشناسی ارشد: 106–148 میلیون ریال / نیمسال |
| نامه عدم کاریابی | بدون هزینه مستقیم | فرآیند زمانبر، نیاز به حداقل 6 ماه پس از فارغ التحصیلی و مراجعه به کاریابی. | حداقل 6 ماه | رایگان |
| استفاده از سابقه بیمه | کاهش مدت یا هزینه تعهد | سابقه بیمه مورد استفاده دیگر برای بازنشستگی قابل محاسبه نیست. مدارک باید معتبر باشد. | 1-3ماه | بستگی به شرایط بیمه دارد |
نکات تکمیلی جدول:
- هزینه ها بر اساس نیمسال تحصیلی و رشته در شهریور 1404 است و با تغییر رشته یا مقطع متفاوت می شود.
- مدت زمان تقریبی براساس تجربه دانشآموختگان و سامانه سجاد ارائه شده است.
- استفاده همزمان از سابقه بیمه و روش پرداخت هزینه امکانپذیر است اما باید با اداره دانش آموختگان هماهنگ شود.
مدت زمان و نحوه دریافت اصل مدارک دانشگاه دولتی
- پس از تکمیل مراحل آزادسازی مدرک در سامانه سجاد و تایید درخواست، اصل مدرک و ریزنمرات به آدرس پستی ثبت شده در سامانه ارسال می شود.
- مدت زمان دریافت: معمولا بین 1 تا 2 هفته پس از تایید درخواست، با توجه به سرعت پست و دانشگاه متفاوت است.
- نکته مهم: نیاز به مراجعه حضوری به دانشگاه نیست و تمامی مراحل آنلاین انجام می شود.
- در صورت نیاز به ترجمه رسمی مدارک برای مهاجرت یا ادامه تحصیل، توصیه می شود بلافاصله پس از دریافت مدرک به دارالترجمه رسمی مراجعه کنید تا مدارک آماده ارائه به سفارت یا دانشگاه مقصد باشد.
هزینه و مشکلات رایج آزادسازی مدرک
- هزینه ها: پرداخت هزینه آزادسازی مدرک بر اساس نیمسال تحصیلی و رشته متفاوت است. (شهریور 1404: کارشناسی: 59–86 میلیون ریال / نیمسال، کارشناسی ارشد: 106–148 میلیون ریال / نیمسال)
- مشکلات رایج:
- عدم تسویه کامل امور دانشگاهی: بدهی صندوق رفاه، خوابگاه یا وام ها مانع آزادسازی می شود.
- عدم رعایت زمان کاریابی: برای استفاده از نامه عدم کاریابی، ثبت درخواست باید حداکثر 6 ماه پس از فارغ التحصیلی انجام شود.
- مدارک ناقص یا غیر معتبر: مدارک بیمه یا نامه های اداری باید به صورت کامل و معتبر ارائه شوند.
- تاخیرهای پستی یا اداری: در برخی دانشگاه ها زمان ارسال مدارک ممکن است طولانی شود.
تجربه شخصی از آزاد سازی مدرک
تجربه شخصی نویسنده مقاله:
در سال 1402 برای آزادسازی مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد خود اقدام کردم. ابتدا روش نامه عدم کاریابی را انتخاب کردم و پس از حدود 6 ماه، نامه عدم کاریابی با هولوگرام از اداره کار دریافت شد. سپس مدارک را در سامانه سجاد بارگذاری کرده و درخواست آزادسازی مدرک را ثبت کردم. حدود 10 روز بعد، مدرک و ریزنمرات به آدرس پستی من ارسال شد. این تجربه نشان داد که با صبر و پیگیری دقیق مراحل سامانه سجاد، می توان بدون پرداخت هزینه اصل مدرک را دریافت کرد.
نکته مهم: برای مهاجرت یا ادامه تحصیل، بلافاصله پس از دریافت مدرک، اقدام به ترجمه رسمی آن کردم تا در مدارک بین المللی مشکلی پیش نیاید.
در صورت نیاز به مشاوره مهاجرت تحصیلی به هر یک از کشورهای کانادا، آمریکا، انگلیس، هلند، آلمان با مشاوران گروه مهاجرتی افق ماندگار با شماره های 05131071 و 09120920268 تماس بگیرید.


